Cờ thú: cách chơi, nguồn gốc và cách để thắng

Cờ thú là một trò rượt đuổi của Trung Hoa trên bàn rộng bảy ô, sâu chín ô. Mỗi bên chỉ huy tám con thú được xếp hạng từ voi xuống chuột, và ai đưa được một con vào hang đối phương thì thắng.

Điều luật ai cũng nhớ lại chính là ngoại lệ: chuột ăn được voi, còn voi thì không bao giờ ăn được chuột. Chỉ một chỗ bất đối xứng ấy đã biến tôn ti nghiêm ngặt thành một vòng tròn, và đó là lý do quân mạnh nhất trên bàn phải ngoái nhìn sau lưng suốt cả ván.

Bao quanh nó là hai con sông chỉ chuột mới bơi được, một con sư tử và một con hổ biết nhảy, cùng sáu ô bẫy hạ bất cứ con thú nào đứng trên đó xuống hạng không — nên một con mèo cũng có thể hạ con voi bất cẩn. Trò chơi vốn được thiết kế cho trẻ em, và rõ ràng là một dạng cờ tướng giản lược: một luật đi duy nhất cho mọi quân, không ký hiệu, không chiếu.

Điều khiến nó đáng để người lớn bỏ thời gian là vì đây là một cuộc đua, không phải một trận đánh. Hơn kém quân gần như không quan trọng; khoảng cách tới hang và quyền kiểm soát mặt nước mới quyết định. Hãy chơi hai mươi phút với một đối thủ mạnh, tàn cuộc sẽ có vị rất giống cờ tướng.

Cách chơi

Luật đầy đủ của trò chơi thú vật Trung Hoa: bậc thang thứ hạng từ voi xuống chuột, con sông chỉ chuột mới bơi được, cú nhảy của sư tử và hổ, những cái bẫy khiến con thú nào cũng thành vô dụng, và cái hang kết thúc ván cờ.

Luật cờ thú: cách chơi Đấu Thú Kỳ →

Câu hỏi thường gặp

Vì sao chuột thắng voi?

Đó là một mô-típ dân gian — con vật bé nhỏ chui vào tai gã khổng lồ — và về mặt cơ chế, nó ngăn quân mạnh nhất thống trị bàn cờ. Không có điều luật ấy, con voi chỉ việc đi thẳng lên là xong.

Đây có phải trò chơi cổ xưa không?

Không. Bằng chứng cho thấy nó xuất hiện ở Trung Quốc khoảng năm 1900. Phần dân gian mà nó mượn thì cổ, còn trò chơi thì hiện đại; những lời quảng cáo nói nó ba nghìn năm tuổi chỉ là tiếp thị.

Làm sao để thắng cờ thú?

Bằng cách đưa bất kỳ con thú nào vào hang đối phương, ăn hết thú của họ, hoặc khiến họ không còn nước đi hợp lệ. Gần như ván nào cũng được quyết ở cái hang.

Quân nào mạnh nhất?

Thường là sư tử, vì nó nhảy qua sông và uy hiếp được cả hai cánh. Voi mạnh nhất khi giáp mặt, nhưng luôn bị con chuột của đối phương kìm chân.

Nó có giống cờ thú Nhật Bản không?

Không. Dōbutsu shōgi là trò của Nhật, ra đời năm 2008, một dạng shogi thu nhỏ cho trẻ em. Hai trò chỉ chung ý tưởng dùng con vật để dạy một trò lớn, ngoài ra không liên quan.