Ludo (cờ cá ngựa) · Hướng dẫn luật chơi
Luật Ludo: cách chơi
Đổ được sáu mới ra quân, chạy theo chiều kim đồng hồ quanh chữ thập, đá đối thủ về chuồng, rồi đưa cả bốn quân về đích bằng đúng số điểm — kèm những luật tuỳ chọn mà nhà nào cũng cãi.
Tóm tắt nhanh
- Mỗi người chạy bốn quân theo chiều kim đồng hồ trên đường chung 52 ô rồi rẽ vào cột về nhà của mình.
- Phải đổ được 6 mới đưa quân ra khỏi chuồng, và mặt 6 luôn cho thêm một lượt đổ.
- Dừng đúng ô có quân đối thủ sẽ đá quân đó về chuồng — trừ ô xuất phát và ô có dấu sao.
- Cột về nhà tuyệt đối an toàn, và muốn vào đích phải đổ đúng số điểm còn lại.
- Ludo bắt nguồn từ pachisi của Ấn Độ; Parcheesi, Parchís và Mensch ärgere Dich nicht là anh em họ.
Bàn cờ và mục tiêu
Ludo là một cuộc đua. Mỗi người có bốn quân chờ trong chuồng màu của mình, và mục tiêu là đưa cả bốn đi hết đường chạy hình chữ thập để vào giữa. Đây là trò đua phổ biến nhất hành tinh, và học chỉ mất khoảng một phút.
- Số người: hai đến bốn, mỗi người một màu và bốn quân.
- Đường chạy đi theo chiều kim đồng hồ quanh chữ thập — 52 ô dùng chung cho tất cả.
- Cột về nhà của bạn là dãy ô màu dẫn vào giữa. Không ai khác được bước vào.
- Một con xúc xắc. Dụng cụ chỉ có thế.
Đổ xúc xắc, ra quân và đi
Phải có sáu mới ra được quân
Quân bắt đầu trong chuồng. Đổ được 6 thì một quân ra ô xuất phát màu của bạn. Chưa đổ được sáu thì bạn chẳng làm được gì cả — vì thế phút đầu của ván Ludo thường là phút không có gì xảy ra.
Mặt sáu cho thêm một lượt
Nên mặt sáu đáng giá gấp đôi: nó đưa quân ra (hoặc đẩy quân đi) và cho bạn đổ tiếp. Phần lớn luật nhà còn thêm rằng ba lần sáu liên tiếp thì mất lượt và không nước nào được tính, để may mắn không kéo dài mãi.
Cách đi
Đưa một quân tiến đúng số điểm vừa đổ, luôn theo chiều kim đồng hồ. Bạn được chọn quân nào tuỳ ý, kể cả quân đã ở trên đường, và nếu có nước đi hợp lệ thì bắt buộc phải đi.
| Điểm đổ | Làm được gì |
|---|---|
| 1–5 | Đi một quân đã có trên đường |
| 6 | Đưa quân ra khỏi chuồng, hoặc đi quân trên đường — rồi đổ lại |
| Không có nước hợp lệ | Mất lượt |
| Đúng số điểm | Bắt buộc để từ cột về nhà vào đích |
Đá quân và ô an toàn
Dừng đúng ô có quân đối thủ là bạn đá quân đó: nó trở về chuồng và phải chờ một mặt sáu khác mới ra lại được. Toàn bộ phần tấn công của trò chơi chỉ có vậy, và nó rất tàn nhẫn — một quân chỉ còn cách nhà một ô vẫn có thể bị đưa về vạch xuất phát.
Bạn an toàn ở đâu
- Ô xuất phát — ô vào cuộc mang màu của chính bạn.
- Ô có dấu sao — những ô an toàn rải đều quanh đường chạy.
- Cột về nhà của bạn — khi quân đã rẽ khỏi đường chung thì không bao giờ bị đá nữa.
Một số bộ luật còn cho phép chặn: hai quân cùng màu đứng chung một ô tạo thành bức tường mà màu khác không được đi qua hay dừng lại. Đây là luật rất mạnh, làm ván cờ chậm đi đáng kể, và trên trang này nó là tuỳ chọn.
Về nhà và thắng cuộc
Sau gần trọn một vòng, mỗi quân rẽ khỏi đường chung vào cột về nhà cùng màu — năm ô an toàn dẫn tới giữa bàn. Từ đó:
- Quân trong cột về nhà không thể bị đá.
- Vào đích phải đổ đúng số. Quân còn cách ba ô cần số 3, không phải 5.
Ai đưa được cả bốn quân vào giữa trước thì thắng. Khi chơi vui, những người còn lại thường đánh tiếp để tranh hạng nhì và hạng ba.
Ludo, Parcheesi và cả đại gia đình
Ludo chỉ là một nhánh của một họ rất lớn, tất cả đều bắt nguồn từ trò pachisi của Ấn Độ. Biết được khác biệt là điều đáng giá, vì trò bạn nhớ từ thời bé chưa chắc là trò nằm trong hộp.
| Trò chơi | Ở đâu | Khác ở chỗ nào |
|---|---|---|
| Ludo | Anh và Khối Thịnh vượng chung | Một xúc xắc, bốn quân, cần sáu để ra — dạng đơn giản nhất. |
| Parcheesi | Hoa Kỳ | Hai xúc xắc, luật chặn, thưởng nước đi khi đá quân và khi về đích. |
| Parchís | Tây Ban Nha | Hai xúc xắc, thưởng bảy và hai mươi ô, có rào chắn. |
| Mensch ärgere Dich nicht | Đức | Bốn quân, một xúc xắc, bắt buộc đá cả quân của chính mình. |
| Fia med knuff | Thuỵ Điển | Giống Ludo, thêm luật đẩy quân. |
| Pachisi / Chaupar | Ấn Độ | Tổ tiên: vỏ ốc cowrie hoặc xúc xắc dài, bàn vải hình chữ thập, chơi theo cặp. |
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc đổ được sáu mới bắt đầu không?
Theo luật chuẩn thì có: quân chỉ rời chuồng khi đổ được 6, và mặt 6 đó còn cho bạn đổ lại. Một số luật nhà chấp nhận cả mặt 1, khiến ván cờ nhanh hơn hẳn.
Dừng đúng ô có quân người khác thì sao?
Bạn đá quân đó: nó về chuồng và phải chờ mặt sáu khác. Ngoại lệ là ô xuất phát, ô an toàn có dấu sao và những quân đã vào cột về nhà.
Có phải đổ đúng số mới về đích được không?
Đúng vậy. Quân trong cột về nhà phải đổ trúng đúng số ô còn lại; đi quá là không hợp lệ, nên quân cuối cùng thường tốn vài lượt.
Hai quân có được đứng chung một ô không?
Hai quân cùng màu thì được, và trong bộ luật có chặn thì chúng thành bức tường mà màu khác không qua được. Không dùng luật đó thì chúng chỉ đơn giản đứng chồng lên nhau.
Ludo khác Parcheesi thế nào?
Parcheesi dùng hai xúc xắc, có luật chặn và thưởng nước đi khi đá quân hoặc về đích. Ludo là bản Anh rút gọn với một xúc xắc và ít luật đặc biệt hơn.
Ludo chơi được mấy người?
Hai đến bốn. Hai người ngồi đối diện thì đó là cuộc đua thuần tuý; bốn người thì trò chơi thiên hẳn về đá quân và chiếm vị trí.
Chơi Ludo (cờ cá ngựa) miễn phí, ngay bây giờ
Không cần đăng ký, không cần tải về — chạy thẳng trên trình duyệt: đấu với máy, với bạn trên cùng thiết bị, hoặc với bạn bè trực tuyến.