Luật chơi Hangman

Luật chơi Hangman

Một người nghĩ ra một từ và kẻ một gạch cho mỗi chữ cái của nó. Người kia lần lượt nêu các chữ cái. Chữ nào có trong từ sẽ được viết cùng lúc vào tất cả vị trí của nó; chữ nào không có sẽ làm mất một mạng và thêm một nét vào hình vẽ. Đoán ra từ trước khi hình vẽ hoàn thành là bạn thắng.

• Mỗi lượt một chữ cái. Chữ đoán đúng lấp đầy mọi vị trí nó xuất hiện, không chỉ vị trí đầu.
• Chữ đoán sai mất một mạng. Hình người cổ điển có sáu bộ phận — đầu, thân, hai tay, hai chân — nên bạn được sai sáu lần.
• Nhắc lại một chữ không phải là lượt mới. Câu hỏi đó đã có đáp án; hãy nêu chữ khác.
• Thắng khi mọi chữ cái hiện ra, thua khi hình vẽ hoàn tất.

Trò chơi chỉ có vậy, và nó đi qua cả một thế kỷ mà không đổi vì phép tính rất sòng phẳng: bạn đang mua thông tin bằng mạng, và chỉ có sáu mạng để tiêu.

Đoán chữ cái, đoán cả từ

Bàn chơi là một hình dạng, và hình dạng ấy là thứ duy nhất người ta cho bạn biết. Mỗi lượt đoán lại biến hình dạng đó thành một hình cụ thể hơn một chút.

Nên bắt đầu bằng chữ nào

Các từ ở đây là từ tiếng Anh, nên phải theo thói quen của tiếng Anh. Thứ tự tần suất hay được nhắc — ETAOIN SHRDLU — được đếm từ văn bản liền mạch, trong khi Hangman chỉ đưa ra một từ mỗi lần. Từ đó có hai điều chỉnh: the và to không còn đẩy T lên cao nữa, còn đuôi số nhiều và đuôi động từ -S lại đẩy S lên rất cao. Thứ tự thực dụng là E, A, I, O — dừng ở hai hoặc ba nguyên âm, rồi chuyển sang S, R, N, T.

Đoán nguyên cả từ

Phần lớn luật nhà đều cho phép nói cả từ bất cứ lúc nào. Có hai thông lệ, và chúng không phải một trò chơi:

• Đoán miễn phí — nói sai cả từ cũng chẳng mất gì. Vậy thì chẳng có lý do gì không hô hết những từ nảy ra trong đầu, và ván chơi hoá nhạt.
• Sai cả từ mất một mạng — thông lệ thi đấu thường dùng, và cũng là thông lệ đáng chơi. Nó làm quyết định trở nên thật: nói bây giờ, hay mua thêm một chữ cái nữa?

Cái gì được tính là từ

• Trong cách chơi chặt chẽ, chỉ từ đơn. Cụm từ, tên riêng và tên tác phẩm là biến thể nhà rất phổ biến — hãy nói rõ trước khi bắt đầu.
• Không được bịa từ. Nếu người ra đề không chỉ được nó trong từ điển thì người đó thua.
• Dấu gạch nối và dấu lược thường được viết sẵn, không phải đoán.

Biến thể, số mạng và hình vẽ

Hangman chẳng có gì chuẩn hoá, và số mạng là thứ dao động nhiều nhất. Hình người thật ra là một cái đếm tình cờ trông giống bức vẽ, nên người ta cứ gắn thêm bộ phận vào.

• Cổ điển sáu nét — đầu, thân, hai tay, hai chân. Đây là cách trang này đếm.
• Mười nét — thêm bàn tay và bàn chân. Rộng lượng hơn hẳn, và là bản quen thuộc ở trường học.
• Mười ba nét — thêm nét mặt và từng thanh của giá treo.
• Người tuyết, tên lửa, quả bóng bay — vẫn trò ấy, chỉ đổi sang hình dễ chịu hơn. Nay là chuẩn mực trong lớp học.
• Hangman có chủ đề — người ra đề nêu trước một lĩnh vực. Dễ hơn nhiều, và hợp với trẻ con.
• Hangman ranh ma — máy tính không hề chọn sẵn từ nào; xem bài chiến thuật.

Chơi đôi và chơi một mình

Hangman thường là trò của hai người, trong đó một bên biết đáp án — nghĩa là nó vừa là trò đoán vừa là trò chọn. Khi chơi với máy, hoặc với một từ bốc ra từ danh sách, nó thành một bài toán thông tin thuần tuý: chỉ còn lại câu hỏi nên hỏi chữ cái nào.

Câu hỏi thường gặp