Luật cờ lật: cách chơi Othello

Bàn cờ, quân cờ và mục tiêu

Cờ lật — bán ra với tên Othello từ năm 1971 — chơi trên bàn 8×8 với 64 quân, một mặt đen và một mặt trắng. Bạn ăn quân bằng cách kẹp: đặt quân sao cho một hàng quân đối phương bị mắc kẹt giữa quân vừa đặt và một quân đã là của bạn, khi đó mọi quân ở giữa sẽ lật sang màu của bạn. Khi bàn cờ đầy, bên nhiều quân hơn thắng.

• Thế bắt đầu: bốn quân ở giữa — trắng tại d4 và e5, đen tại d5 và e4.
• Đen đi trước.
• Mỗi nước đi phải lật được ít nhất một quân. Nếu không lật được gì thì đó không phải nước hợp lệ.

Kẹp quân: điều luật duy nhất đáng kể

Đặt quân sao cho trên một đường thẳng — ngang, dọc hoặc chéo — có một hay nhiều quân đối phương nằm liền nhau giữa quân đó và một quân khác của bạn, không có chỗ trống. Toàn bộ quân đối phương trên đường ấy sẽ bị lật.

Những chi tiết quyết định ván cờ

• Một nước đi lật theo tất cả các hướng mà nó khép kín, cùng một lúc — tối đa tám đường từ một quân.
• Quân chỉ bị lật trên những đường đã khép. Đường kết thúc bằng một ô trống thì không lật được gì.
• Việc lật không dây chuyền: nó dừng lại ở chính quân của bạn đã khép đường đó.
• Bạn không được tự ý bỏ lượt. Còn nước hợp lệ thì bắt buộc phải đi.
• Nếu hoàn toàn không có nước hợp lệ, bạn bỏ lượt và đối thủ đi tiếp — đôi khi vài nước liên tiếp.

Kết thúc ván cờ và đếm quân

Ván cờ kết thúc khi cả hai bên đều không đi được — thường là vì bàn cờ đã đầy, đôi khi sớm hơn nếu một màu bị quét sạch hoặc mọi ô trống còn lại đều không đi được.

Đếm quân; bên nhiều hơn thắng. Trường hợp quét sạch, khi một bên không còn quân nào, ván cờ kết thúc ngay lập tức.

Thông lệ tính điểm

• Ở giải đấu, điểm của người thắng thường ghi theo hiệu số quân (ví dụ 40–24), và những ô chưa kịp đi thường được cộng cho người thắng.
• Tỉ số 32–32 là hoà.

Vì sao các góc quyết định tất cả

Quân nằm ở góc không bao giờ bị lật: phía sau nó không còn ô nào để khép một đường. Góc thuộc về bạn vĩnh viễn, và các biên nối với góc cũng bắt đầu ổn định theo.

Hệ quả là nguyên tắc chiến thuật thật sự đầu tiên của Othello: những ô cạnh góc là thuốc độc. Đi vào ô X thường đồng nghĩa với việc dâng góc cho đối thủ, và ngay khi họ có góc, cả một biên và một đường chéo bắt đầu ổn định về phía họ.

Ký hiệu và những bước đầu

Ký hiệu Othello chỉ đơn giản là tên ô: cột a–h, hàng 1–8, nên bốn nước khai cuộc của Đen là d3, c4, f5 và e6 — cả bốn giống hệt nhau nhờ đối xứng. Một ván cờ được ghi lại thành một chuỗi tên ô, và đó là lý do các cơ sở dữ liệu Othello gọn đến vậy.

Những khai cuộc có tên bắt nguồn từ hình dạng của vài nước đầu: Chéo, Vuông góc và Song song, rồi tới các biến có tên — Tiger, Rose, Buffalo, Cow, Heath — lấp đầy các sách khai cuộc.

Câu hỏi thường gặp