Luật Stratego: cách chơi

Bàn cờ, quân đội và dàn trận bí mật

Stratego là cờ vua với các quân bị úp lại. Mỗi người dàn bốn mươi quân úp mặt, nên đối thủ thấy quân bạn đứng đâu nhưng không biết mỗi quân là gì. Cướp được cờ của địch là thắng — và cả ván cờ là quá trình tìm ra cái gì ở đâu mà không để lộ mình có gì.

• Bàn cờ: 10×10 ô, ở giữa có hai hồ nước 2×2 mà không quân nào vào được.
• Dàn trận: trước khi bắt đầu, mỗi người bí mật lấp đầy bốn hàng gần mình nhất.
• Bên đỏ đi trước. Mỗi lượt bắt buộc phải đi một quân.

Bốn mươi quân

Cấp bậc từ 10 (Thống chế) xuống 1 (Gián điệp), cộng sáu quả Bom và lá Cờ, những quân không bao giờ di chuyển.

• 10 Thống chế ×1 — quân mạnh nhất; chỉ thua Gián điệp tấn công trước, hoặc Bom.
• 9 Tướng ×1 — mạnh thứ hai; thường được giữ lại cho tới khi tìm ra Thống chế của địch.
• 8 Đại tá ×2 — những quân tấn công mạnh.
• 7 Thiếu tá ×3 và 6 Đại úy ×4 — lực lượng nòng cốt ở giữa.
• 5 Trung úy ×4 — cấp trung bình thấp.
• 4 Trung sĩ ×4 — quân rẻ để thăm dò.
• 3 Công binh ×5 — quân duy nhất gỡ được Bom.
• 2 Trinh sát ×8 — đi bao xa cũng được theo đường thẳng và có thể tấn công ngay trong lượt đó.
• 1 Gián điệp ×1 — thua mọi quân, trừ việc giết được Thống chế nếu tấn công trước.
• B Bom ×6 — không bao giờ di chuyển. Tiêu diệt mọi quân tấn công trừ Công binh.
• F Cờ ×1 — không bao giờ di chuyển. Mất nó là thua.

Ba quân đặc biệt

• Trinh sát (2) — đi qua bao nhiêu ô trống cũng được theo đường thẳng và có thể tấn công ở cuối. Trinh sát là đôi mắt của bạn: dò ra cấp bậc với giá rẻ. Hãy tiêu chúng.
• Công binh (3) — quân duy nhất gỡ Bom mà không chết. Với năm Công binh và sáu quả Bom trên bàn, dùng Công binh là một bài toán tài nguyên thật sự.
• Gián điệp (1) — thua tất cả, nhưng nếu Gián điệp tấn công Thống chế thì Thống chế chết. Nếu Thống chế tấn công Gián điệp thì Gián điệp chết. Thứ tự là tất cả.

Đi quân và tấn công

Mọi quân trừ Bom và Cờ đều đi một ô lên, xuống, sang trái hoặc phải — không đi chéo. Trinh sát là ngoại lệ: đi bao xa cũng được theo đường thẳng qua các ô trống.

Chuyện gì xảy ra khi giao tranh

Đi vào ô có quân địch thì cả hai quân đều được lật lên:

• Quân cấp thấp hơn bị loại. Quân thắng chiếm ô đó.
• Bằng cấp — cả hai bị loại.
• Bom — quân tấn công chết, trừ khi là Công binh, khi đó Bom bị gỡ.
• Gián điệp tấn công Thống chế — Thống chế chết.
• Cờ — ván cờ kết thúc ngay lập tức.

Luật hai ô và luật đuổi

Để chặn việc đi tới đi lui mãi, một quân không được qua lại giữa cùng hai ô quá ba lượt liên tiếp, và không được đuổi một quân địch mãi trên cùng một vòng. Các phiên bản diễn đạt hơi khác nhau; tác dụng thì như nhau.

Chiến thắng, và điều luật chơi không nói ra

Có hai cách thắng:

• Cướp cờ của địch.
• Khiến đối thủ không còn nước đi hợp lệ — mọi quân còn lại đều là Bom, Cờ, hoặc bị chặn.

Luật thông tin mới là luật thật

Sách luật Stratego rất ngắn, nhưng trò chơi có một tầng thứ hai mà không sách luật nào ghi:

• Cái gì đã lộ là lộ mãi. Sau một trận giao tranh, đối thủ biết cấp bậc đó vĩnh viễn.
• Di chuyển là thông tin. Quân đã đi thì không phải Bom cũng không phải Cờ. Quân bỏ chạy có lẽ yếu; quân tiến lên đầy tự tin có lẽ mạnh — hoặc đang tung hoả mù.
• Mỗi đòn tấn công đều tốn thông tin, kể cả khi bạn thắng.

Phiên bản và biến thể

• Cổ điển (từ 1961) — luật ở trên, với quân kiểu thời Napoléon hoặc quân hàm chung.
• Stratego Original / Fortress — địa hình bàn và khu dàn trận khác.
• Duel / Quick Battle — ít quân hơn và bàn nhỏ hơn cho ván ngắn.
• Barrage — tám quân mỗi bên; nhanh, và là cách hay để học xác suất.
• Luật nhà — có nhóm chỉ cho bắt Gián điệp bằng tấn công, hoặc đổi số Công binh.

Stratego thi đấu — dưới Liên đoàn Stratego Quốc tế và các liên đoàn quốc gia — dùng luật cổ điển, cộng các quy ước giải đấu về việc lặp nước và thời gian dàn trận.

Câu hỏi thường gặp