Vây điểm (Kepung Titik) · Hướng dẫn luật chơi
Luật chơi Vây điểm (Kepung Titik): cách chơi
Chấm điểm lên giấy ô ly, khép một vòng liền mạch quanh các chấm của đối thủ, và vùng đất là của bạn — cùng với chấm chết, vòng rỗng và cú “giải cứu” lật ngược thế cờ.
Tóm tắt nhanh
- Hai người lần lượt đặt một chấm lên bất kỳ giao điểm trống nào của giấy ô ly.
- Các chấm nối với nhau theo cả tám hướng, kể cả đường chéo.
- Khép một vòng liền mạch quanh một hay nhiều chấm của đối thủ sẽ ăn chúng và niêm phong vùng đất.
- Chấm bị ăn là chấm chết: không thể tạo vòng, và không ai được đặt vào vùng đã niêm phong.
- Khoanh lại các chấm bị ăn của chính mình sẽ làm chúng sống lại — cách lật ngược thế cờ chính.
Luật chơi
Vây điểm — tiếng Mã Lai gọi là Kepung Titik, “vây các chấm” — được chơi trên giấy ô ly. Hai người lần lượt đặt một chấm màu của mình lên bất kỳ giao điểm trống nào. Khép một vòng liền mạch bằng các chấm của bạn quanh một hay nhiều chấm đối thủ là bạn ăn chúng, cùng với vùng đất bên trong.
- Đỏ đi trước, sau đó luân phiên.
- Chấm nối theo tám hướng — ngang, dọc và chéo.
- Vòng phải chứa ít nhất một chấm địch mới có giá trị.
- Không được dùng mép giấy làm một phần của vòng — bạn phải tự khép nó.
Ăn chấm, chấm chết và vòng rỗng
Vòng làm được gì
Khi vòng của bạn khép lại, mọi chấm địch bên trong đều bị ăn. Đường vòng được vẽ lên, và vùng bên trong thành đất của bạn: không ai được đặt chấm vào đó suốt phần còn lại của ván.
Chấm chết thì chết luôn
Chấm bị ăn không thể tham gia gì nữa. Chúng không thể là một phần của vòng, và không bảo vệ được vùng đất chúng đang nằm.
Vòng rỗng
Vòng không khoanh chấm địch nào thì không ăn gì và không được vẽ lên. Nhưng nó không vô dụng: nếu sau đó đối thủ đặt một chấm vào cái túi rỗng ấy, chấm đó bị bắt ngay, vì vòng bao quanh đã có sẵn.
Giải cứu chấm của mình
Nếu bạn khép vòng quanh một vùng có chứa chính các chấm của bạn đã bị ăn, chúng sẽ sống lại. Đây là cách lật ngược thế cờ chính trong trò chơi, và là lý do một vùng bị ăn lớn không bao giờ hoàn toàn an toàn.
Kết thúc và tính điểm
Ván kết thúc khi giấy kín chỗ, hoặc khi cả hai đồng ý dừng — trên trang này, bằng cách bấm End game (kết thúc ván).
Có hai cách tính điểm tiêu chuẩn:
| Cách | Tính gì |
|---|---|
| Theo chấm | Mỗi chấm địch bị ăn được 1 điểm. Đơn giản, và là cách truyền thống. |
| Theo vùng đất | Mỗi giao điểm được khoanh được 1 điểm, dù có chấm hay không. Có lợi cho vòng vây lớn. |
Hãy chọn cách tính trước khi bắt đầu — hai cách khuyến khích lối chơi hoàn toàn khác nhau. Tính theo chấm khuyến khích những lần ăn nhỏ, hiệu quả; tính theo vùng đất khuyến khích xây tường bao lớn.
Cùng một trò chơi, nhiều cái tên
Trò chơi này được chơi khắp thế giới trên giấy vở, với nhiều tên gọi và khác biệt nhỏ về luật:
| Tên | Nơi chơi | Ghi chú |
|---|---|---|
| Kepung Titik / Conquer | Malaysia, Indonesia | Tên có nghĩa là “vây các chấm”. |
| Точки (Tochki) | Nga và các nước hậu Xô viết | Chơi trên vở ô ly; cộng đồng thi đấu lớn nhất. |
| Kropki | Ba Lan | Cùng trò chơi, có giải đấu trực tuyến. |
| Židi | Cộng hòa Séc | Cùng họ. |
| Dots | Tiếng Anh | Đừng nhầm với Dots and Boxes (nối điểm thành ô), một trò hoàn toàn khác. |
Khác biệt luật chính là cách xử lý mép giấy. Một số phiên bản dùng luật “tiếp đất”: nhóm chạm vào mép hoàn toàn không thể bị ăn; phiên bản ở đây chỉ cấm dùng mép làm một phần của vòng, có tác dụng tương tự và dễ áp dụng hơn.
Câu hỏi thường gặp
Đây có phải trò Nối điểm thành ô (Dots and Boxes) không?
Không. Nối điểm thành ô là vẽ đường để hoàn thành ô vuông. Trò này là đặt chấm và vây chấm của đối thủ — gần với cờ vây hơn nhiều.
Đường chéo có được tính không?
Có. Chấm nối với cả tám chấm xung quanh, nên vòng có thể đi chéo. Đây là khác biệt chính với cờ vây, nơi chỉ tính kết nối ngang dọc.
Chấm bị ăn thì sao?
Chúng thành chấm chết. Không thể là một phần của vòng nào, không bảo vệ gì cả, và vùng chúng nằm bị niêm phong nên không ai được đặt vào.
Có lấy lại được chấm bị ăn không?
Có — nếu sau đó bạn khoanh một vùng chứa chúng, chúng sẽ sống lại. Vì thế vùng bị ăn lớn không bao giờ hoàn toàn an toàn.
Có được dùng mép giấy làm một phần của vòng không?
Không, trong phiên bản này. Bạn phải khép vòng bằng chính các chấm của mình, nên mép giấy che chắn ít hơn nhiều so với cờ vây.
Ở nơi khác trò này tên là gì?
Tiếng Nga là Точки, tiếng Ba Lan là Kropki, tiếng Séc là Židi, còn tiếng Anh đơn giản là Dots. Kepung Titik là tên tiếng Mã Lai, nghĩa là “vây các chấm”.
Chơi Vây điểm (Kepung Titik) miễn phí, ngay bây giờ
Không cần đăng ký, không cần tải về — chạy thẳng trên trình duyệt: đấu với máy, với bạn trên cùng thiết bị, hoặc với bạn bè trực tuyến.